Bút chì được làm từ than chì. Than chì có màu đen và dễ dàng nghiền thành bột. Khi trộn với đất sét và nung cứng, nó sẽ trở thành ruột bút chì. Viết bằng bút chì nghĩa là dùng ruột bút chì làm từ than chì này để chà mạnh lên giấy. Thông thường chúng ta không để ý, nhưng ruột bút chì chà lên giấy với lực khá mạnh.
Khi quan sát chữ viết bằng bút chì trên giấy bằng kính hiển vi, có thể thấy trên bề mặt có rất nhiều hạt than chì nhỏ xếp thành hàng. Có thể vẽ tranh và viết chữ trên giấy là do bột than chì dính vào giấy khi chà mạnh ruột bút chì lên giấy.

Bút chì được viết bằng chữ Hán là "鉛筆 (namari no fude)", trước đây người ta dùng chì và bạc để viết chữ và vẽ tranh.