Đầu tiên, hãy xem xét trường hợp của miếng bọt biển.
Giả sử có một miếng bọt biển và một khối nước có kích thước và hình dạng hoàn toàn giống nhau (khối lượng giống nhau). Khi so sánh trọng lượng của hai vật này, tất nhiên miếng bọt biển sẽ nhẹ hơn nước. Trong trường hợp này, vật sẽ nổi trên mặt nước.
Tiếp theo, hãy xem xét trường hợp của đá. Khi so sánh đá với một khối nước có kích thước và hình dạng giống hệt (khối lượng giống nhau), đá sẽ nặng hơn nước, và trong trường hợp này, vật thể sẽ chìm xuống nước.
Nghĩa là, vật thể nổi hay chìm trên mặt nước được quyết định bởi việc vật thể đó nhẹ hay nặng so với khối nước có cùng kích thước, hình dạng (và thể tích) với vật thể đó. Tất nhiên, nếu nhẹ hơn nước thì vật thể sẽ nổi, còn nếu nặng hơn nước thì vật thể sẽ chìm.
Vậy, trường hợp của tàu thuyền thì sao? Tàu thuyền lớn được làm bằng sắt. Sắt nặng hơn nước, nên nếu con tàu đó được làm hoàn toàn bằng sắt, nó sẽ chìm. Tuy nhiên, mặc dù được làm bằng sắt, nhưng con tàu chỉ có bên ngoài và khung được làm bằng sắt, bên trong có nhiều không gian như các phòng. Nói cách khác, bên ngoài thì đầy, nhưng bên trong gần như trống rỗng. Do đó, nếu so sánh con tàu này với một khối nước có kích thước và hình dạng hoàn toàn giống nhau, thì con tàu sẽ nhẹ hơn nước.
Do đó, con tàu nổi trên mặt nước, và nếu quay cánh quạt bằng động cơ, nó có thể tăng tốc và chạy.